Spacer po mieście – Zabytki Malborka

Zamek w Malborku

Z dniem 1 stycznia 1961 r. gospodarzem obiektu stało się nowo utworzoneMuzeum Zamkowe, będące placówką centralną, podległą bezpośrednio Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Warszawie. Jest towielodziałowe muzeum typu historyczno-artystycznego, którego organizacja podporządkowana została głownie sprawom odbudowy, zagospodarowania i właściwego utrzymania zamku.

zamek-malbork-noc3
kosciół MBNP w Malborku

Kościół p.w. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Malborku, dawny Kościół św. Jerzego

Pierwsza wzmianka o kościele św. Jerzego pochodzi z 1403 r., kiedy to wielki mistrz podarował mu świece wielkanocne. W latach 70-tych XV w. odbudowano go niemal od podstaw po zniszczeniach jakim uległ w czasie wojny 13-letniej. Już w 1526 r. wygłoszono tu pierwsze kazanie ewangelickie, zaś w 1598 kościół przekazano w wyłączne użytkowanie luteranom. Ponownie poważnie ucierpiał w czasie „potopu” szwedzkiego w 1658 r. Kościół obecny pochodzi z lat 1712-14. Poza szczytem i wieżą jest to budowla fachwerkowa, której drewniany strop imituje ceglane sklepienie krzyżowe. Wnętrze trzynawowej hali zostało tak wyposażone w ławy i empory by jak najlepiej służyć nabożeństwom ewangelickim.

Brama Mariacka

Brama Mariacka zwana też Sztumską, powstała w ramach budowy systemu obronnego miasta Malborka w II połowie XIV wieku za czasów wielkiego mistrza Winricha von Kniprode. Była jednym z elementów systemu pozwalającego na komunikację z miastem od strony południowej. Przed nią znajdowała się fosa, a w późniejszych latach wzniesiono przedbramie i drugą linię murów. W początku XIX wieku mówiono już o konieczności rozebrania średniowiecznego systemu obronnego i w związku z tym w 1807 roku Francuzi okupujący miasto zlikwidowali ruiny zewnętrznej Bramy Mariackiej, w której znajdowała się niegdyś kaplica. 7 lutego 1838 roku pożar zniszczył dach bramy. Nie zrekonstruowano go w dawnej formie, a zwieńczeniem stała się mała, fachwerkowa nadbudówka na rzucie kwadratu, przykryta czterospadowym daszkiem. W latach 1936-1937 powstał nowy czterospadowy dach kryty ceramiczną dachówką, zaprojektowany przez mistrza budowlanego Paula Domberta. W 1945 roku została całkowicie wypalona, a mury okaleczone pociskami.

Baszta Sztumska w Malborku
brama-malbork-garncarska

Brama Garncarska

Brama Garncarska, zwana też św. Ducha lub Elbląską, powstała w ramch budowy systemu obronnego miasta Malborka w II połowie XIV wieku. Była jednym z elementów systemu pozwalającego na komunikację z miastem od strony wschodniej. przejazdowa z XV w., na planie prostokąta, z trzema ostrołukowymi prześwitami, pięciokondygnacyjna, ceglana. Dach czterospadowy kryty dachówką. Górne partie bramy dekorowane ostrołukowymi blendami. Znajduje się w pasie murów obronnych, otaczających Stare Miasto. W latach 30-tych XX wieku utworzono wewnątrz schronisko młodzieżowe. Częściowo uszkodzona podczas walk w 1945 roku. W 1955 roku wyremontowano bramę. Obecnie w budynku mieści się zakład jubilerski.

Ratusz Staromiejski

Średniowieczna siedziba władz miejskich usytuowana została we wschodniej pierzei Rynku. W obecnym kształcie wzniesiona została w 2 poł. XIV w., około 1380 r. Liczne przebudowy następowały zawsze po zniszczeniach w trakcie oblężeń miasta i zamku, głównie w XV w. Świadectwem tych działań budowlanych jest późnogotycki szczyt południowy. Przez stulecia we wnętrzach ratusza odbywały się municypalne uroczystości. W XIX w. poddano jego elewacje niezbędnym pracom konserwatorskim, uzupełniono zniszczone fragmenty dekoracji maswerkowych. Kolejną renowację, głównie części dachowej, przeprowadzono po pożarze w 1899 r. burmistrz i rada miasta urzędowali tu do 1929 r., kiedy to oddano do użytku Nowy Ratusz (obecnie Urząd Miasta). Następnie mieściła się tu  niemiecka policja. W latach II wojny światowej Ratusz był miejscem śmierci Polaków – przymusowych robotników, wywożonych na Żuławy Malborskie.

17
dworzec-malbork-nocą

Budynek dworca PKP

Nowy dworzec istniejący do dziś oddano do użytku w 1890 roku. Budynek dworca zbudowano w stylu neogotyckim, murowany z cegły licówki, założony na planie wydłużonego prostokąta.  Elewacje w bogatym ukształtowaniu architektonicznym, podkreślonym zastosowaniem wysokiej jakości cegły licówki, w niektórych fragmentach cegły glazurowanej. Dach wysoki, zróżnicowany w konstrukcji i formie, kryty ceramicznie, od strony frontowej (południowej) dachówką holenderską, a od strony peronów dachówką karpiówką. Budynek ekspedycji z ok. 1900 r. murowany, ze ścianą kolankową w konstrukcji szachulcowej, budynek szaletu z ok. 1900 r. murowany, ściana poddasza o konstrukcji ryglowej ? z wypełnieniem pół cegłą. Interesujący przykład architektury kolejowej z XIX w.

Kościół św. Jana Chrzciciela

Na terenie Starego Miasta w Malborku funkcjonował od końca XIII stulecia kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela. Zarówno w średniowieczu jak i w czasach najnowszych był wielokrotnie przebudowywany. Obecną formę architektoniczną świątynia zawdzięcza kampanii budowlanej około 1468 r., kiedy dźwigała się z ruin po wojnie trzynastoletniej. Przesklepienie i budowa nowej dzwonnicy przeciągnęły się do lat dwudziestych XVI w. W XIX stuleciu kościół obudowany został niewielkimi kamieniczkami służącymi parafii. Prace konserwatorskie przeprowadzono w nim w okresie międzywojennym. Wymieniono wówczas wyposażenie i witraże. Do najcenniejszych zabytków ruchomych we wnętrzu należy średniowieczna rzeźba św. Elżbiety Turyńskiej oraz neogotycki zespół ołtarzy. Kościół św. Jana przez całą swoją historię był świątynią katolicką.

18
Zamek w Malborku
Kościół św. Jana Chrzciciela
Budynek dworca PKP
Ratusz Staromiejski
Brama Garncarska
Brama Mariacka
Kościół p.w. MBNP